ප්‍රශ්න
උසස් අවධියේ වකුගඩු රෝගය තේරුම් ගැනීමට සහ ඔබේ උපදේශන සැසියට සූදානම් වීමට උපකාර වන පැහැදිලි සහ කෙටි පිළිතුරු.
මගේ වකුගඩු සෞඛ්‍යය තේරුම් ගැනීම
උසස් අවධියේ වකුගඩු රෝගය යනු කුමක්ද සහ කාලයත් සමඟ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය කෙසේ වෙනස් විය හැකිද යන්න තේරුම් ගන්න.
සාමාන්‍යයෙන් එයින් අදහස් වන්නේ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී ඇති බවයි. වකුගඩු රෝගය තවදුරටත් නරක අතට හැරීමේ අවදානමද වැඩි විය හැක.
වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය අඩුවන විට, අපද්‍රව්‍ය සහ අමතර දියර ඉවත් කිරීම, රුධිර පීඩනය පාලනය කිරීමට උපකාර කිරීම, රතු රුධිර සෛල නිපදවීමට අවශ්‍ය හෝමෝන සෑදීම, ශරීරයේ අම්ල සමතුලිතතාව පවත්වා ගැනීම සහ අස්ථි සෞඛ්‍යය පවත්වා ගැනීම වැනි කාර්යයන් අඩුවිය හැක.
eGFR යනු ඔබේ වකුගඩු රුධිරය කෙතරම් හොඳින් පෙරනවාදැයි ඇස්තමේන්තු කරන අගයකි. එය රුධිරයේ ක්‍රියැටිනින් අගය, වයස සහ ස්ත්‍රී/පුරුෂ භාවය භාවිත කර ගණනය කරයි.
එක් eGFR ප්‍රතිඵලයක් පමණක් බැලීම වෙනුවට, කාලයත් සමඟ එය වෙනස් වන ආකාරය බැලීම වඩා වැදගත්ය. වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම එය ඔබේ රෝග ලක්ෂණ, මුත්‍රා පරීක්ෂණ සහ අනෙකුත් පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල සමඟ එකට සලකා බලයි.
අනිවාර්යයෙන්ම නොවේ. ඩයලසිස් ආරම්භ කළ යුතුද සහ කවදාද යන්න තීරණය කිරීමේදී eGFR අගය පමණක් භාවිත නොකරයි.
ඔබේ රෝග ලක්ෂණ, රුධිර පරීක්ෂණ, ශරීරයේ දියර තත්ත්වය, වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය, පෝෂණ තත්ත්වය සහ සමස්ත සෞඛ්‍යය එකට සලකා බලයි.
වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය අඩුවන වේගය එක් එක් පුද්ගලයාට වෙනස් වේ. රෝගයට හේතුව, කාලයත් සමඟ eGFR වෙනස් වන ආකාරය, මුත්‍රාවේ ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය සහ වෙනත් සෞඛ්‍ය ගැටලු කණ්ඩායම සලකා බලයි.
අවශ්‍ය නම්, ඉදිරියේදී වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීමේ අවදානම ඇස්තමේන්තු කිරීමට පිළිගත් ගණනය කිරීමේ ක්‍රමයක්ද භාවිත කළ හැක.
සුව කළ හැකි තාවකාලික ගැටලුවක් තිබේ නම්, එයට ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය යහපත් විය හැක. සමහරුන්ගේ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය දිගු කාලයක් ස්ථාවරව පැවතිය හැක.
දිගුකාලීන වකුගඩු හානිය බොහෝවිට සම්පූර්ණයෙන් යථා තත්ත්වයට පත් නොවන නිසා, එක් පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵලයකට වඩා කාලයත් සමඟ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය වෙනස් වන ආකාරය බැලීම වැදගත්ය.
ඉදිරියේදී සිදුවිය හැකි දේ
ඔබේ වකුගඩු තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරන ආකාරය, ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය විය හැකි කාලය සහ කලින් සූදානම් වීම වැදගත් වන්නේ ඇයිදැයි දැනගන්න.
ඔබට නිර්දේශ කර ඇති ඖෂධ නියමිත පරිදි ගන්න. අවශ්‍ය නම් රුධිර පීඩනය සහ දියවැඩියාව පාලනය කරගන්න. ඔබට හැකි පමණ ශාරීරිකව ක්‍රියාශීලීව සිටින්න සහ දුම්පානයෙන් වළකින්න.
වෛද්‍ය නිර්දේශයකින් තොරව ලබාගන්නා ඖෂධ හෝ ඖෂධීය ශාක නිෂ්පාදන භාවිත කිරීමට පෙර ඔබේ වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායමෙන් උපදෙස් ලබාගන්න.
ඔබට අවශ්‍ය පරීක්ෂණ සහ නිරීක්ෂණ ඔබේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය අනුව වෙනස් වේ.
සාමාන්‍යයෙන් ඔබේ රෝග ලක්ෂණ, රුධිර පීඩනය, ශරීර බර සහ දියර තත්ත්වය, eGFR, පොටෑසියම්, බයිකාබනේට්, හිමොග්ලොබින්, මුත්‍රාවේ ප්‍රෝටීන්, පෝෂණ තත්ත්වය සහ අස්ථි හා ඛනිජ සෞඛ්‍යයට අදාළ පරීක්ෂණ සලකා බලයි.
ශරීරයේ අමතර දියර එකතුවීම හෝ රුධිර පීඩනය පාලනය කිරීමට අපහසු වීම, දිගටම පවතින රුධිර පරීක්ෂණ වෙනස්කම්, පෝෂණ තත්ත්වය අඩුවීම හෝ දෛනික ජීවිතයට බාධා කරන රෝග ලක්ෂණ වැනි ගැටලු කණ්ඩායම සලකා බලයි.
එක් පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵලයක් මත පමණක් තීරණය නොකර, ඔබේ සමස්ත වෛද්‍ය තත්ත්වය එකට සලකා බලා තීරණය කරයි.
වකුගඩු බද්ධ කිරීම සඳහා ඇගයීමත්, ඩයලසිස් සඳහා අවශ්‍ය සූදානමත් කාලයක් ගත හැක.
කලින් සැලසුම් කිරීමෙන් ඔබට ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලබාගැනීමට, හදිසි තීරණ ගැනීමෙන් වැළකීමට සහ අවශ්‍ය වන විට කලින් එකඟ වූ සැලැස්මක් සූදානම්ව තබාගැනීමට හැක.
ප්‍රතිකාර සහ සත්කාර විකල්ප
AKCC උපදේශන සැසියේදී ඔබ සමඟ සාකච්ඡා කළ හැකි ප්‍රධාන ප්‍රතිකාර සහ සත්කාර විකල්ප ගැන කෙටි හැඳින්වීමක්.
ප්‍රධාන විකල්ප වන්නේ වකුගඩු බද්ධ කිරීම, උදර පටල ඩයලසිස්, රුධිර ඩයලසිස් සහ ඩයලසිස් නොමැති සැලසුම්ගත වකුගඩු සත්කාරයයි.
ඔබට සුදුසු විකල්පය ඔබේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය, වෛද්‍ය ඇගයීම, ඔබේ කැමැත්ත සහ ලබාගත හැකි සේවා අනුව වෙනස් විය හැක.
ඔව්. සුදුසු පුද්ගලයන්ට ඩයලසිස් අවශ්‍ය වීමට පෙර වකුගඩු බද්ධ කිරීම සඳහා ඇගයීම ආරම්භ කළ හැක.
බද්ධ කිරීමේ ඇගයීම සහ දායකයෙකු සම්බන්ධ සූදානම සඳහා කාලයක් අවශ්‍ය විය හැකි නිසා, මෙම විකල්පය ගැන වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම සමඟ කලින් කතා කිරීම වැදගත්ය.
උදර පටල ඩයලසිස්හිදී ඔබේ උදරයේ ඇතුළත ඇති පටලය ස්වභාවික පෙරහනක් ලෙස භාවිත කරයි. ඒ සඳහා උදර බිත්තිය හරහා කැතීටරයක් සවි කරයි.
රුධිර ඩයලසිස්හිදී ඔබේ රුධිරය ශරීරයෙන් පිටත ඩයලසිස් යන්ත්‍රයක ඇති පෙරහනක් හරහා ගමන් කර පිරිසිදු කරයි.
ඩයලසිස් හෝ වකුගඩු බද්ධ කිරීම නොකර, රෝග ලක්ෂණ අඩු කිරීම, සුවපහසුව සහ ජීවන තත්ත්වය පවත්වා ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන සැලසුම්ගත වකුගඩු සත්කාරයකි.
ඔව්. ඔබේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය, ජීවන තත්ත්වය හෝ ඔබේ කැමැත්ත වෙනස් විය හැක. එවිට සත්කාර විකල්ප නැවත සාකච්ඡා කළ හැක.
කෙසේ වෙතත්, සමහර විකල්ප සඳහා ඇගයීම සහ කලින් සූදානම් වීම අවශ්‍ය වන නිසා ඒවා වහාම ආරම්භ කළ නොහැකි විය හැක.
දෛනික ජීවිතය සහ සුවතාව
ආහාර, දියර, රැකියාව, අධ්‍යාපනය, ගමන් බිමන් සහ දෛනික ජීවිතය පිළිබඳ ප්‍රායෝගික ප්‍රශ්න.
සෑම කෙනෙකුටම ගැළපෙන එකම වකුගඩු ආහාර සැලැස්මක් හෝ දියර සීමාවක් නැහැ.
ලුණු, ප්‍රෝටීන්, පොටෑසියම්, ෆොස්ෆේට් සහ දියර පිළිබඳ උපදෙස් ඔබේ රුධිර පරීක්ෂණ, රෝග ලක්ෂණ, මුත්‍රා ප්‍රමාණය, පෝෂණ තත්ත්වය සහ ප්‍රතිකාර සැලැස්ම අනුව වෙනස් වේ. අවශ්‍ය නම් වකුගඩු රෝග පිළිබඳ පළපුරුදු පෝෂණවේදියෙකුගෙන් උපදෙස් ලබාගන්න.
බොහෝ අයට රැකියාව, අධ්‍යාපනය සහ ගමන් බිමන් දිගටම කරගෙන යා හැක. නමුත් ඔබේ රෝග ලක්ෂණ සහ ප්‍රතිකාර කාලසටහන අනුව යම් වෙනස්කම් අවශ්‍ය විය හැක.
සත්කාර සැලැස්ම සකස් කරන විට ඔබේ රැකියාව, අධ්‍යාපනය, පවුල් වගකීම් සහ ගමන් සැලසුම් ගැන කණ්ඩායම සමඟ කලින් කතා කරන්න.
ගර්භණීභාවය සහ වකුගඩු රෝගය
ගැබ් ගැනීම සැලසුම් කිරීම, ගර්භණී කාලයේ සත්කාරය, ඖෂධ, ඩයලසිස් සහ උපත් පාලනය පිළිබඳ මූලික තොරතුරු.
උසස් අවධියේ වකුගඩු රෝගය ඇති සමහර අයට ගැබ් ගත හැක. නමුත් ගර්භණීභාවයේ අවදානම් වැඩි විය හැක. එම අවදානම ඔබේ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය, රුධිර පීඩනය, මුත්‍රාවේ ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය, වකුගඩු රෝගයට හේතුව සහ වෙනත් සෞඛ්‍ය ගැටලු අනුව වෙනස් වේ.
ඔබ ගැබ් ගැනීමට සිතන්නේ නම්, උත්සාහ කිරීමට පෙර ඔබේ වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම සමඟ කතා කරන්න. ඔබේ අවදානම්, දැනට ගන්නා ඖෂධ සහ අවශ්‍ය විශේෂඥ ගර්භණී සත්කාරය ඔවුන් ඔබ සමඟ සාකච්ඡා කරනු ඇත.
හැකි ඉක්මනින් ඔබේ වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායමට දැනුම් දෙන්න. උසස් අවධියේ වකුගඩු රෝගය සමඟ ගර්භණී වූ විට ඔබත් දරුවාත් වඩා සමීපව නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.
ඔබේ වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම විශේෂඥ ප්‍රසව වෛද්‍ය කණ්ඩායම සමඟ එක්ව, ඔබේ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය, රුධිර පීඩනය, ඖෂධ සහ දරුවාගේ වර්ධනය හා සුවතාව නිරීක්ෂණය කරයි.
වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව කිසිදු ඖෂධයක් නතර කිරීම හෝ වෙනස් කිරීම නොකරන්න.
වකුගඩු රෝගය හෝ රුධිර පීඩනය සඳහා භාවිත කරන සමහර ඖෂධ ගර්භණී කාලයේදී ආරක්ෂිත නොවිය හැක. ඒවා ගැබ් ගැනීමට පෙර හෝ ගර්භණී බව දැනගත් වහාම වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය විය හැක. වෙනත් බොහෝ ඖෂධ ආරක්ෂිතව දිගටම ගත හැක.
ඔබ ගැබ් ගැනීමට සැලසුම් කරන්නේ නම් හෝ ගර්භණී බව සිතන්නේ නම්, ඔබේ ඖෂධ පරීක්ෂා කරගැනීම සඳහා හැකි ඉක්මනින් වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම අමතන්න.
නිර්දේශ කර ඇති කිසිදු ඖෂධයක් ඔබම නතර නොකරන්න.
ගර්භණී කාලයේදී ඩයලසිස් අවශ්‍ය වුවහොත් සාමාන්‍යයෙන් රුධිර ඩයලසිස් භාවිත කරයි. ගර්භණී නොවන කාලයට වඩා නිතර සහ දිගු කාලයක් ඩයලසිස් ලබා දීමට අවශ්‍ය විය හැක.
ඔබ ගැබ් ගන්නා විට දැනටමත් උදර පටල ඩයලසිස් කරන්නේ නම්, රුධිර ඩයලසිස් වෙත මාරුවීම ගැන කණ්ඩායම ඔබ සමඟ සාකච්ඡා කරනු ඇත.
ඔබට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාරය සැලසුම් කිරීමට වකුගඩු සහ ප්‍රසව වෛද්‍ය කණ්ඩායම් එක්ව කටයුතු කරයි.
වකුගඩු රෝගය ඇති බොහෝ අයට ආරක්ෂිත සහ ඵලදායී උපත් පාලන ක්‍රම තිබේ. ඔබට වඩාත් සුදුසු ක්‍රමය ඔබේ වකුගඩු රෝගය, රුධිර පීඩනය, වෙනත් සෞඛ්‍ය තත්ත්ව, ගන්නා ඖෂධ සහ ඔබේ කැමැත්ත අනුව වෙනස් වේ.
ගර්භණී කාලයේදී ආරක්ෂිත නොවන ඖෂධයක් ඔබ භාවිත කරන්නේ නම්, විශ්වාසදායක උපත් පාලන ක්‍රමයක් භාවිත කිරීම විශේෂයෙන් වැදගත්ය.
ඔබට සුදුසු ක්‍රමය ගැන වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම හෝ පවුල් සැලසුම් සේවාව සමඟ කතා කරන්න.
ඔබේ AKCC උපදේශන සැසිය
උපදේශන සැසියේදී සිදුවන දේ, ඔබ සමඟ පැමිණිය හැකි අය සහ සූදානම් විය යුතු ආකාරය ගැන දැනගන්න.
වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම ඔබේ වර්තමාන සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන ඔබ සමඟ කතා කරයි. ඉදිරියේදී තිබිය හැකි ප්‍රතිකාර සහ සත්කාර විකල්ප අතරින් ඔබට සුදුසු විය හැකි දේ කණ්ඩායම පැහැදිලි කරයි.
ඔබට වැදගත් දේ, ඔබේ කැමැත්ත සහ ඔබට ඇති කනස්සල්ල ගැන කතා කිරීමටත්, ඔබට තිබෙන ප්‍රශ්න අසන්නටත් මෙම සැසිය භාවිත කළ හැක.
ඊළඟ පියවර ගැන ඔබත් ඔබේ පවුලේ අයත් පැහැදිලිව දැනගැනීමට වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම ඔබ සමඟ සාකච්ඡා කරයි.
ඔබ කැමති නම්, පවුලේ සාමාජිකයෙකු හෝ ඔබට සමීප අයෙකු උපදේශන සැසියට ඔබ සමඟ රැගෙන එන්න.
ඔවුන්ට ඔබ සමඟ තොරතුරු අසාගැනීමට, වැදගත් කරුණු මතක තබාගැනීමට සහ ඔබට තිබෙන ප්‍රශ්න ගැන කතා කිරීමට උදව් කළ හැක.
ඔබ දැනට ගන්නා ඖෂධ හෝ ඒවායේ යාවත්කාලීන ලැයිස්තුවක් රැගෙන එන්න.
වෙනත් රෝහල් හෝ සායනවලදී මෑතකදී කළ රුධිර පරීක්ෂණ, ස්කෑන් හෝ වෙනත් වෛද්‍ය පරීක්ෂණවල වාර්තා තිබේ නම් ඒවාත් රැගෙන එන්න.
වෛද්‍යවරයාගෙන් අසන්නට අවශ්‍ය ප්‍රශ්න කලින් ලියාගෙන තිබේ නම් එම ලැයිස්තුවත් රැගෙන එන්න.
වකුගඩු බද්ධ කිරීම
බද්ධ කිරීම සඳහා ඇගයීම, දායකයන්, ශල්‍යකර්මය සහ බද්ධ කිරීමෙන් පසු සත්කාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න.
වකුගඩු බද්ධ කිරීම ඔබට ආරක්ෂිතද සහ සුදුසුද යන්න තීරණය කිරීමට, බද්ධ කිරීමේ කණ්ඩායම ඔබේ සමස්ත සෞඛ්‍ය තත්ත්වය, වෙනත් රෝග, දැනට ගන්නා ඖෂධ සහ ආසාදන පිළිබඳ සලකා බලයි.
ශල්‍යකර්මය සහ දිගුකාලීන ප්‍රතික්ෂේප වීම වැළැක්වීමේ ඖෂධ ඔබට දරාගත හැකිද යන්නත් ඇගයීමට ලක් කරයි. අවසන් තීරණයකට පෙර අවශ්‍ය පරීක්ෂණ සිදු කරයි.
වකුගඩුවක් දානය කිරීමට කැමැත්තෙන් ඉදිරිපත් වන සෞඛ්‍ය සම්පන්න වැඩිහිටියෙකු, දානය කිරීමට සුදුසුදැයි දැනගැනීමට ඇගයීමට ලක් කළ හැක.
දායකයාගේ සෞඛ්‍යය සහ තීරණය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඔහු හෝ ඇය වෙනම සහ රහසිගතව ඇගයීමට ලක් කරයි. වකුගඩුව දානය කිරීම දායකයාටත් වකුගඩුව ලබන පුද්ගලයාටත් ආරක්ෂිත සහ සුදුසුද යන්න මෙම ඇගයීමේදී සලකා බලයි.
ඇගයීමට පැමිණීමෙන් වකුගඩුව දානය කිරීමට තීරණය කර ඇති බව අදහස් නොවේ. ඇගයීමෙන් පසු වකුගඩුව දානය කිරීමට නොහැකි විය හැක.
නැහැ.
- ඔබේ රුධිර කාණ්ඩය O නම්: O කාණ්ඩයෙන් වකුගඩුවක් ලබාගත හැක.
- ඔබේ රුධිර කාණ්ඩය A නම්: A හෝ O කාණ්ඩයෙන් වකුගඩුවක් ලබාගත හැක.
- ඔබේ රුධිර කාණ්ඩය B නම්: B හෝ O කාණ්ඩයෙන් වකුගඩුවක් ලබාගත හැක.
- ඔබේ රුධිර කාණ්ඩය AB නම්: A, B, AB හෝ O කාණ්ඩයෙන් වකුගඩුවක් ලබාගත හැක.
කොපමණ කාලයක් බලා සිටීමට සිදුවේද යන්න කලින් නිශ්චිතව කියන්න බැහැ. රුධිර කාණ්ඩය, ගැළපෙන වකුගඩුවක් ලැබීම, වෛද්‍යමය ගැළපීම සහ වකුගඩු වෙන් කිරීමේ නිර්ණායක ඇතුළු කරුණු මත කාලය වෙනස් වේ.
ඔබ පොරොත්තු ලැයිස්තුවේ සිටී නම්, ඊළඟට සිදුවන දේ සහ වකුගඩුවක් ලැබුණු විට කළ යුතු දේ බද්ධ කිරීමේ කණ්ඩායම ඔබට පැහැදිලි කරයි.
දායකයාගෙන් ලැබෙන වකුගඩුව සාමාන්‍යයෙන් පහළ උදර ප්‍රදේශයේ තබයි. ඔබේම වකුගඩු සාමාන්‍යයෙන් ඉවත් නොකරයි.
දිගටම ආසාදන ඇති වීම, වැඩි වේදනාව හෝ වෙනත් විශේෂ වෛද්‍ය හේතුවක් තිබේ නම් පමණක් ඔබේම වකුගඩුවක් ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය විය හැක.
ඔව්. බද්ධ කළ වකුගඩුව ක්‍රියා කරන තාක්, එය ශරීරය ප්‍රතික්ෂේප නොකිරීමට අවශ්‍ය ඖෂධ දිනපතා ගත යුතුය.
ඖෂධ මාත්‍රා අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කිරීමට සහ අතුරු ආබාධ හෝ ආසාදන ඇතිවන්නේදැයි නිරීක්ෂණය කිරීමට නිතර රුධිර පරීක්ෂණ සහ වෛද්‍ය හමුවීම් අවශ්‍ය වේ.
ශරීරයේ ප්‍රතිශක්ති පද්ධතිය බද්ධ කළ වකුගඩුව අන්‍ය දෙයක් ලෙස හඳුනාගෙන එයට එරෙහිව ක්‍රියා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප වීම ලෙස හැඳින්වේ. සමහරවිට රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීමට පෙරම රුධිර පරීක්ෂණවල වෙනස්කම් මඟින් එය හඳුනාගත හැක.
බොහෝ ප්‍රතික්ෂේප වීමේ අවස්ථාවලට ඖෂධ මඟින් ප්‍රතිකාර කළ හැක. එබැවින් ඖෂධ නියමිත පරිදි ගැනීමත්, නියමිත වෛද්‍ය හමුවීම් සහ පරීක්ෂණ සඳහා පැමිණීමත් ඉතා වැදගත්ය.
බද්ධ කළ වකුගඩුව වසර ගණනාවක් හොඳින් ක්‍රියා කළ හැක. නමුත් එය ජීවිත කාලය පුරාම ක්‍රියා කරන බවට සහතික කළ නොහැක.
ඖෂධ නියමිත පරිදි ගැනීම සහ නියමිත පසු විපරම් සඳහා පැමිණීම, බද්ධ කළ වකුගඩුව ආරක්ෂා කිරීමටත් ගැටලුවක් ඇති වුවහොත් එය කලින් හඳුනාගෙන ප්‍රතිකාර කිරීමටත් උපකාරී වේ.
උදර පටල ඩයලසිස්
කැතීටරය, CAPD, APD, පිරිසිදුකම සහ දෛනික ජීවිතය පිළිබඳ ප්‍රශ්න.
CAPD හිදී ඔබ හෝ පුහුණු කළ ඔබට උදව් කරන අයෙකු එක් එක් දියර මාරුව අතින් කරයි. APD හිදී කලින් සකස් කළ සයික්ලර් යන්ත්‍රයක් සාමාන්‍යයෙන් රාත්‍රියේ පැය කිහිපයක් තුළ දියර මාරු නැවත නැවත සිදු කරයි.
දෙකම එකම උදර කැතීටරය භාවිත කරයි.
PD නිවසේදී කළ හැකි නිසා ඩයලසිස් මධ්‍යස්ථානයකට නිතර යාම අඩු විය හැක. රැකියාව, අධ්‍යාපනය, පවුල් ජීවිතය සහ වෙනත් දෛනික කටයුතු සමඟ ප්‍රතිකාරය සැලසුම් කිරීමට වැඩි නම්‍යශීලීභාවයක් ලැබිය හැක.
PD ඔබට සුදුසුද යන්න ඔබේ සෞඛ්‍යය, එය ආරක්ෂිතව කිරීමට ඔබට හැකිද, නිවසේ තත්ත්වය සහ ලබාගත හැකි සේවා අනුව තීරණය වේ.
PD හෙදියක් ඔබට පියවරෙන් පියවර පුහුණුව ලබා දෙයි. අවශ්‍ය නම් පවුලේ සාමාජිකයෙකුට හෝ ඔබට උදව් කරන අයෙකුටත් පුහුණුව ලබා දෙනු ඇත.
කැතීටරය රැකබලා ගැනීම, පිරිසිදු ක්‍රමයට දියර මාරු කිරීම සහ ගැටලුවක් ඇති වූ විට කළ යුතු දේ ඔබට උගන්වයි.
ඔබට ආරක්ෂිතව PD කළ හැකි බව ඔබත් PD කණ්ඩායමත් විශ්වාස කරන තෙක් පුහුණුව දිගටම පවතී. ඉන් පසුව පමණක් ඔබ තනිවම PD කිරීමට පටන් ගනී.
ඔව්. ඔබට උදව් අවශ්‍ය නම්, ඔබේ පවුලේ සාමාජිකයෙකුට හෝ ඔබට උදව් කරන අයෙකුටත් PD කිරීම පිළිබඳ පුහුණුව ලබා දෙනු ඇත.
දියර මාරු කිරීමේ සෑම පියවරක්ම ආරක්ෂිතව සහ නිවැරදි පිරිසිදු ක්‍රමයට කළ හැකිදැයි PD කණ්ඩායම තහවුරු කරයි.
උදර පටල ඩයලසිස් කැතීටරය යනු උදර බිත්තිය හරහා උදර කුහරයට සවි කරන මෘදු නළයකි. මෙම කැතීටරය කුඩා ශල්‍ය ක්‍රියාවලියක් මඟින් සවි කරයි.
කැතීටරයේ කුඩා කොටසක් ශරීරයෙන් පිටත පවතින අතර, එය ඩයලසිස් දියර ඇතුළට යැවීමට සහ නැවත පිටතට ඉවත් කිරීමට භාවිත කරයි.
කැතීටරය පිටතට එන ස්ථානය පිරිසිදුව සහ ආරක්ෂිතව රැකබලා ගන්නා ආකාරය PD කණ්ඩායම ඔබට උගන්වයි.
සාමාන්‍යයෙන් දියර මාරු කිරීමේදී වේදනාවක් ඇති නොවේ. සමහරුන්ට දියර ඇතුළට යන විට හෝ පිටතට එන විට සුළු අපහසුතාවක් හෝ උදරය පිරුණු බවක් දැනිය හැක.
අලුතින් ඇතිවන හෝ තද උදර වේදනාව, පිටතට එන ඩයලසිස් දියර බොඳ වී තිබීම හෝ උණ ඇති වුවහොත් වහාම PD කණ්ඩායම අමතන්න.
කැතීටරය සම්බන්ධ කරන විට හෝ කැතීටරය පිටතට එන ස්ථානය හරහා ජීවाणු ඇතුළු වුවහොත් පෙරිටෝනයිටිස් නම් බරපතළ ආසාදනයක් ඇති විය හැක.
අත් නිවැරදිව සෝදීම, පිරිසිදු ස්ථානයක දියර මාරු කිරීම සහ PD කණ්ඩායම උගන්වන සම්බන්ධ කිරීමේ පියවර නිවැරදිව අනුගමනය කිරීමෙන් ආසාදන අවදානම අඩු කළ හැක.
CAPD කරන විට දවසේ නියමිත වේලාවන්හි දියර මාරු කළ යුතුය. APD සාමාන්‍යයෙන් රාත්‍රියේ පැය කිහිපයක් සයික්ලර් යන්ත්‍රයක් මඟින් සිදු කරයි.
ඔබේ රැකියාව, අධ්‍යාපනය, නින්ද, ගමන් බිමන් සහ පවුල් ජීවිතයට ගැළපෙන ලෙස PD කාලසටහන සැලසුම් කිරීමට PD කණ්ඩායම ඔබ සමඟ කතා කරයි.
රුධිර ඩයලසිස්
ඩයලසිස් සැසි, AV ෆිස්ටියුලාව, කැතීටරය සහ දෛනික සත්කාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න.
AV ෆිස්ටියුලාවක් යනු සාමාන්‍යයෙන් අතේ ධමනියක් සහ ශිරාවක් ශල්‍යකර්මයකින් සම්බන්ධ කර සාදන, ඩයලසිස් සඳහා භාවිත කරන රුධිර නාල මාර්ගයකි. එය භාවිතයට සූදානම් වීමට කාලයක් අවශ්‍ය වේ.
ඩයලසිස් කැතීටරයක් යනු විශාල ශිරාවකට ඇතුළත් කරන මෘදු නළයකි. එහි පිටත අග දෙක පපුවෙන් පිටතට පැමිණ ඩයලසිස් යන්ත්‍රයට සම්බන්ධ කරයි. එය සාමාන්‍යයෙන් ඉක්මනින් භාවිත කළ හැක.
AV ෆිස්ටියුලාව සෑදූ පසු, ඩයලසිස් සඳහා භාවිතයට සුදුසු ලෙස වර්ධනය වීමට සාමාන්‍යයෙන් සති 4–6ක් පමණ අවශ්‍ය වේ.
ඉන් පසු එය භාවිතයට ප්‍රමාණවත් ලෙස වර්ධනය වී තිබේදැයි ඩයලසිස් කණ්ඩායම පරීක්ෂා කරයි. සමහර ෆිස්ටියුලා සූදානම් වීමට වැඩි කාලයක් ගත විය හැකි අතර, අවශ්‍ය නම් තවත් ක්‍රියාවලියක් අවශ්‍ය විය හැක.
AV ෆිස්ටියුලාව භාවිත කළොත් එක් එක් ඩයලසිස් සැසියකදී ඉඳිකටු දෙකක් භාවිත කරයි.
කැතීටරයක් භාවිත කළොත් ඩයලසිස් යන්ත්‍රය කැතීටරයට සෘජුව සම්බන්ධ කරන නිසා අතට ඉඳිකටු අවශ්‍ය නොවේ.
රුධිර ඩයලසිස් නියමිත කාලසටහනකට අනුව සිදු කරන අතර, එක් සැසියක් සාමාන්‍යයෙන් පැය කිහිපයක් පවතී.
සතියකට අවශ්‍ය සැසි ගණන සහ එක් සැසියක කාලය ඔබේ වෛද්‍ය අවශ්‍යතා සහ ඩයලසිස් සැලැස්ම අනුව තීරණය කරයි.
ඔබේ රුධිරය නළ හරහා ඩයලයිසරය නම් පෙරහනට යයි. එහිදී අපද්‍රව්‍ය සහ සැලසුම් කළ අමතර දියර ඉවත් කර, පිරිසිදු කළ රුධිරය නැවත ඔබේ ශරීරයට යවයි.
සැසිය පුරා ඩයලසිස් කණ්ඩායම ඔබේ රුධිර පීඩනය, AV ෆිස්ටියුලාව හෝ කැතීටරය, ඩයලසිස් යන්ත්‍රය සහ ඔබට දැනෙන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරයි.
සමහරුන්ට හොඳින් දැනෙන අතර, සමහරුන්ට වෙහෙස, කරකැවිල්ල, සීතල බවක් හෝ මාංශ පේශි කැක්කුමක් දැනිය හැක.
එවැනි අපහසුතාවක් ඇති වුවහොත් ඩයලසිස් සැසිය අතරතුරම කණ්ඩායමට කියන්න. හේතුව සොයා බලා අවශ්‍ය නම් ප්‍රතිකාරය වෙනස් කළ හැක.
කණ්ඩායම ලබා දෙන උපදෙස් අනුගමනය කරන්න. කැතීටරය පිටතට එන ස්ථානය සහ එහි ආවරණය පිරිසිදුව සහ වියළිව තබන්න.
AV ෆිස්ටියුලාවේ ස්පන්දනය දැනගන්නා ආකාරය ඉගෙන ගන්න. කණ්ඩායම වෙනත් ලෙස උපදෙස් නොදෙන්නේ නම්, එම අතට තද පීඩනය යෙදීම, තුවාල වීම සහ එම අතෙන් රුධිර පීඩනය මැනීම වළක්වන්න.
ඩයලසිස් නොමැති සැලසුම්ගත වකුගඩු සත්කාරය
ඩයලසිස් හෝ වකුගඩු බද්ධ කිරීම නොකර ලබා දෙන සැලසුම්ගත වකුගඩු සත්කාරය පිළිබඳ ප්‍රශ්න.
නැහැ. වෛද්‍ය සත්කාරය දිගටම ලබා දේ. ඖෂධ, වෛද්‍ය හමුවීම්, රුධිර පරීක්ෂණ, පෝෂණ සහාය, රෝග ලක්ෂණ සඳහා ප්‍රතිකාර සහ පවුලේ සහාය අවශ්‍ය පරිදි දිගටම ලැබේ.
ඩයලසිස් සහ වකුගඩු බද්ධ කිරීම පමණක් මෙම සැලැස්මට ඇතුළත් නොවේ.
ඔව්. ඔබටත් ඔබේ පවුලටත් වෛද්‍ය සත්කාරය සහ සහාය දිගටම ලැබේ. රෝග ලක්ෂණ අඩු කිරීමට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර වෙනස් කරමින්, දෛනික සහ මානසික සහාය ලබා දීමට කණ්ඩායම උදව් කරයි.
ඔබට වැඩි අපහසුතාවක් හෝ කනස්සල්ලක් ඇති වුවහොත් කාට සම්බන්ධ විය යුතුද යන්නත් කණ්ඩායම ඔබට පැහැදිලි කරයි.
වෙහෙස, කැසීම, ඔක්කාරය හෝ වමනය, ආහාර රුචිය අඩුවීම, ඉදිමීම, වේදනාව, නින්දේ අපහසුතා, කනස්සල්ල සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව වැනි රෝග ලක්ෂණ අඩු කිරීමට හෝ පාලනය කිරීමට කණ්ඩායමට උපකාර කළ හැක.
ඔබට ඇති රෝග ලක්ෂණ සහ ඔබට වැදගත් දේ අනුව ප්‍රතිකාරය සකස් කරයි.
ඩයලසිස් හෝ වකුගඩු බද්ධ කිරීමෙන් ලැබිය හැකි ප්‍රයෝජනය අඩු විය හැකි අයට, එම ප්‍රතිකාරවල බර වැඩි විය හැකි අයට, හෝ එම ප්‍රතිකාර තමන්ට වැදගත් අරමුණු සහ කැමැත්ත සමඟ නොගැළපෙන අයට මෙම සත්කාරය සලකා බැලිය හැක.
ඔබට සුදුසු විකල්පය ගැන තීරණය කිරීමට වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම සමඟ පුද්ගලිකව සාකච්ඡා කිරීම වැදගත්ය.
ඔව්. ඔබේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ සත්කාර සැලැස්ම අනුව පසු විපරම් දිගටම සිදු වේ.
රෝග ලක්ෂණ, ඖෂධ, රුධිර පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල, පෝෂණ තත්ත්වය, දෛනික ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ඔබට අවශ්‍ය සහාය නියමිත හමුවීම්වලදී සලකා බලයි.
අපහසු රෝග ලක්ෂණ අඩු කිරීමටත්, මානසික, පවුල්, ආධ්‍යාත්මික හෝ දෛනික ජීවිතයට සම්බන්ධ ගැටලු සඳහා සහාය ලබා දීමටත් මෙම කණ්ඩායම වකුගඩු සත්කාර කණ්ඩායම සමඟ එක්ව කටයුතු කරයි.
මෙම කණ්ඩායම සම්බන්ධ වීමෙන් ඔබේ වකුගඩු සත්කාරය නවත්වන බව අදහස් නොවේ. එම සත්කාරය ජීවිතයේ අවසාන කාලයට පමණක් සීමා වූවක්ද නොවේ.
ඔබේ වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය, රෝග ලක්ෂණ, සමස්ත සෞඛ්‍යය සහ වෙනත් රෝග අනුව ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි වෙනස්කම් ගැන කණ්ඩායමට ඔබ සමඟ කතා කළ හැක.
නමුත් ඒවා සිදුවන නිශ්චිත කාලය කලින් කියන්න බොහෝවිට අපහසුය. ඔබට දැනගැනීමට අවශ්‍ය තොරතුරු ප්‍රමාණය ඔබට තීරණය කළ හැකි අතර, සිතා බැලීමට කාලය ගෙන පසුව තවත් ප්‍රශ්න අසන්නත් පුළුවන්.
ඔව්. ඔබේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය, ජීවන තත්ත්වය සහ ඔබේ කැමැත්ත වෙනස් විය හැකි නිසා, සත්කාර සැලැස්මත් ඔබ සහ ඔබේ පවුල සමඟ නැවත සාකච්ඡා කර වෙනස් කළ හැක.
සමහර ප්‍රතිකාර විකල්ප සඳහා කලින් ඇගයීම සහ සූදානම අවශ්‍ය වන නිසා, ඒවා වහාම ආරම්භ කළ නොහැකි විය හැක.
ඔබේ කැමැත්ත ඇතිව, පවුලේ අයට ඔබේ සත්කාර සැලැස්ම තේරුම් ගැනීමට, ඖෂධ සහ වෛද්‍ය හමුවීම් සඳහා උදව් කිරීමට, ඔබේ සෞඛ්‍යයේ වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කිරීමට සහ අවශ්‍ය දෛනික හෝ මානසික සහාය ලබා දීමට සම්බන්ධ විය හැක.